Scroll

Choose your language: Netherlands  Poland   United Kingdom(Great Britain)  Spain

Onze automotive afdeling heeft een eigen website www.n2people-automotive.nl

N2 People    
Future at Work

Kijk de Video

Nelson Mandela

"It always seems impossible until it's done"

Door: stagiaire Lisanne Berkhout 

Op de verjaardag van Sinterklaas stierf een groot man, een strijder. We hebben het hier natuurlijk over Nelson Mandela, een opmerkelijke staatsman en een van ‘s werelds langst gedetineerde politieke gevangenen. De man die eens een onbekend gezicht had, is uitgegroeid tot een figuur van niet-racisme en democratie en is daarmee een “morele reus”. Na zijn vrijlating in 1994 werd hij een van de meest internationaal herkenbare beelden van onze tijd.


Waarom staat Nelson Mandela op onze Inspiratiewall? 

N2 People beoordeelt niemand. We zijn juist nieuwsgierig naar verschillende culturen en gewoontes.

De afgelopen jaar is er veel te doen over zwarte pieten. Ze zouden in de ogen van verschillende mensen een voorbeeld zijn van racisme. Er zijn naar aanleidingen van deze discussie ook meerdere protesten gevoerd.

Het vroege leven

Nelson Mandela werd geboren als “Rolihlahla” Mandela op 18 juli 1918, in het klein dorpje Mvezo, aan de oevers van de rivier de Mbashe in Transkei, Zuid-Afrika. "Rolihlahla" in Xhosa-taal betekent letterlijk "het trekken van de tak van een boom," maar meer in het algemeen vertaald betekent dit "onruststoker”.

Nelson Mandela’s vader, een voorbestemd leider, diende als counselor aan stamhoofden. Hij verloor zowel zijn titel als fortuin na een geschil met de lokale koloniale magistraat. Mandela was toen nog maar een kind. Het verlies van de status van zijn vader dwong het gezin te verhuizen naar een nog kleiner dorpje ten noorden van Mvezo. Dit dorp was gelegen in een smalle vallei. Er waren geen wegen, maar alleen voetpaden die de weiden waar dieren graasden koppelden. Het gezin woonde in hutten en at van de lokale oogst, die bestond uit maïs, sorghum, pompoen en bonen. Water kwam uit bronnen en beekjes en koken deed men buiten. Op voorstel van een van de vrienden van zijn vader, werd Mandela gedoopt in de Methodist Church. Hij werd de eerste in zijn familie die naar school ging. De Engelse lerares vertelde hem dat zijn nieuwe voornaam Nelson zou zijn.

Omdat de vader van Mandela in 1927 sterft, komt hij onder de voogdij van de regent van de Thembu. Hij had zich ingeschreven aan het College van de Universiteit van Fort Hare, de enige plaats waar zwarten hoger onderwijs mochten volgen. Vanaf 1943 begint Mandela aan de opleiding rechten aan de Universiteit van de Witwatersrand te Johannesburg. In zijn eerste jaar aan de universiteit volgde Mandela de verplichte vakken. Volgens de Romeins Nederlandse wet, werd voorbereiding op een carrière in de openbare dienst als tolk of klerk echter beschouwd als het beste beroep dat een zwarte man op dat moment zou kunnen krijgen. 

Mandela stopte aan de Fort Hare universiteit omdat hij en zijn medestudenten geen macht hadden en klachten hadden over het eten. Vanaf 1943 begint Mandela aan de opleiding rechten aan de Universiteit van de Witwatersrand te Johannesburg.

De ANC

In 1944 raakte Mandela betrokken bij de strijd van het Afrikaanse Nationaal Congres (ANC) tegen de dominantie van de blanke etnische minderheid en de segregatiepolitiek. Aangezien de resultaten van de geweldloze acties achterbleven en het ANC in 1960 verboden werd, stichtte en leidde Mandela de militaire tak van het ANC, genaamd “Umkhonto we Sizwe”, wat Speer van de Natie betekent in het Nederlands. Deze tak voerde sabotageacties uit tegen militaire en publieke installaties. Mandela en andere ANC-leden hadden deze tak opgericht, omdat ze dachten dat geweldloos verzet zinloos was aangezien het keer op keer met geweld werd neergeslagen. De aanslagen waren op overheidseigendommen gericht en alle acties werden ’s nachts uitgevoerd. Ze hadden als doel de zwarte bevolking van Zuid-Afrika ertoe aan te zetten in opstand te komen om een revolutie te creëren. Mandela zag iedereen die zich tegen de apartheid verzette als een vriend en de huidskleur, religie of politieke achtergrond deed er niet toe.

Advocatenkantoor

In augustus 1953 opende Mandela in het centrum van Johannesburg samen met zijn vriend Oliver Tambo een eigen advocatenkantoor: Mandela en Tambo. Het was toen het enige door zwarten geleide advocatenkantoor. Dat was bijzonder en het bureau was daarom erg populair bij zwarte cliënten, die zich beklaagden over politiegeweld. De overheid trok de vergunning in en dwong hen te verhuizen, waardoor de clientèle afnam. Door tijdgebrek werd het kantoor uiteindelijk opgeheven.

Rivioniaproces

In 1961 werd Mandela verdacht van hoogverraad, maar hij werd vrijgesproken. Op 5 augustus 1962 werd hij echter opnieuw gearresteerd wegens zijn gewapende strijd tegen de apartheid. Samen met andere ANC-leiders werd hij in 1964 veroordeeld voor het voorbereiden van een guerrilla-oorlog, met de bedoeling het apartheidsregime met geweld omver te werpen. In het zogeheten Rivioniaproces kreeg hij een levenslange gevangenisstraf opgelegd. Voordat Mandela gevangengezet werd, was hij voorstander van een samenwerking van het ANC met de South African Communist Party (SACP), die sterk onder invloed van de toenmalige Sovjet-Unie stond. Zijn gevangenisnummer 46664 werd jaren later het symbool voor zijn aidsbestrijdingsproject.

Robbeneiland

Nelson Mandela verbleef van 1964 tot 1982 in de gevangenis op Robbeneiland. Tijdens zijn gevangenschap werd de problematiek van de apartheid op internationaal niveau besproken. Mandela raakt daarbij internationaal bekend en werd het symbool van de wereldwijde anti-apartheidsbeweging.

De gevangenen op het eiland werden gedwongen tot arbeid in een plaatselijke kalkgroeve. Velen kregen last van hoornvliesontsteking als gevolg van stof en het felle zonlicht dat weerkaatst werd door het witte kalk. In het begin mocht Mandela geen zonnebril dragen. Hij liep daardoor schade aan zijn ogen op en moest aan een traanbuis geopereerd worden. Tijdens het verblijf in de gevangenis en het werk in de groeve, ontstonden hechte vriendschapsbanden tussen de gevangen. Deze spelen nog altijd een grote rol in de Zuid-Afrikaanse politiek.

De gevangenen werden gescheiden op basis van huiskleur en zwarte gevangenen kregen kleinere rantsoenen dan kleurlingen en Indische personen. De categorie van politieke gevangenen, waartoe Nelson Mandela behoorde, werd afgescheiden en had minder rechten. De gevangenen moesten zich wassen met koud zeewater en Mandela sliep in een cel van 2,4 bij 2,1 meter op een slaapmat.

Mandela was officieel een gevangene van ‘klasse D’. Gevangenen uit deze laagste klasse hadden slecht recht op één bezoek of brief per jaar. Dit was echter niet altijd het geval. De brieven werden vaak achtergehouden of vernietigd.

Robbeneiland had geen invloed op Mandela’s wil. Integendeel,  zijn wil bleek alleen maar toe te nemen. Volgens de getuigenis van medegevangenen Ahmed Kathrada aanvaardde Mandela geen enkele voorkeursbehandeling en leidde hij alle protestacties in de gevangenis. Mandela weigerde stelselmatig om zijn (Afrikaanstalige) bewakers met ‘baas’ aan te spreken.

Zijn vrijlating

In 1976 ontving hij voor het eerst een delegatie van de Zuid-Afrikaanse regering. De minister van gevangenissen Jimmy Kruger stelde voor hem vrij te laten onder voorwaarde dat Mandela verhuisde naar het toenmalige thuisland Transkei. Mandela weigerde, stelde zijn eigen voorwaarden en eiste zijn vrijlating. Op 16 juni 1976 braken in de krottenwijk Soweto van Johannesburg rellen uit. Dit bleek een nieuwe stap in het protest en de repressie.

In 1982 werd Mandela met andere ANC-leiders overgeplaatst naar de Pollsmoor Maximum Security Prison in Tokai. Zes jaar later verhuisde hij naar Victor Verster Prison, in de buurt van Paarl, waar hij een vrijstaande woning van een cipier kreeg toegewezen, evenals een privé kok. Hij mocht veel bezoekers van buiten de gevangenis ontvangen. In totaal heeft Mandela 26 jaar vast gezeten.

Presidentschap

In 1991 werd Mandela verkozen tot voorzitter van het Afrikaans Nationaal Congres. Samen met zijn levenslange vriend collega Oliver Tambo, was hij nationaal voorzitter. Mandela bleef onderhandelen met de Klerk in de richting tot de eerste multiraciale verkiezingen in het land. Blanke Zuid-Afrikanen waren bereid de macht te delen, maar veel zwarte Zuid-Afrikanen wilden een volledige overdracht van de macht.

In 1993 werden Mandela en president de Klerk gezamenlijk bekroond met de Nobelprijs voor de Vrede, voor hun werk in de richting van de ontmanteling van de apartheid. Op 27 april 1994 werden de eerste democratische verkiezingen gehouden. Mandela werd op 75-jarige leeftijd ingehuldigd als eerste zwarte president, op 10 mei 1994. Mandela werd de opvolger van de Klerk. Mandela stelde met hulp van onder meer de zwarte anglicaanse aartsbisschop Desmond Tutu de Waarheids- en Verzoeningscommissie in. In december 1997 trad hij af als leider van het ANC. Ook stelde Mandela zich in 1999 niet meer verkiesbaar. Thabo Mbeki volgde hem op.

Pensioen

Sinds zijn aftreden als president was Mandela’s publieke rol symbolisch en informeel. Zo was hij onder andere medeoprichter en lid van The Elders, een raad van voormalige wereldleiders en andere prominente personen. Mandela was een groot voorstander van het naar Zuid-Afrika halen van het WK voetbal in 2010. Zijn laatste publieke optreden was tijdens de finale van het WK voetbal. Hij bleef grotendeels in de schijnwerpers in zijn latere jaren. Mandela koos ervoor om zijn laatste jaren te slijten in zijn jeugd gemeenschap in Qunu. Hij kreeg toen bezoek van de Amerikaanse First Lady, Michelle Obama, de vrouw van president Barack Obama. Michelle bezocht Mandela tijdens haar reis door Zuid-Afrika in 2011.

Zijn privéleven

Mandela is drie keer getrouwd. In 1944 trouwde hij met Evelyn Ntoko Mase. Uit dit huwelijk werden vier kinderen geboren: zoon Madiba Thembekile, die in juli 1969 omkwam bij een verkeersongeval (Mandela bevond zich toen nog in gevangenschap en kreeg geen toestemming aanwezig te zijn op de begrafenis), zoon Makgatho en twee dochters die beide Makaziwe heetten. Hun eerste dochter overleed toen zij negen maanden oud was. Naar haar is de tweede dochter vernoemd. Het huwelijk met Evelyn eindigde in 1957 in een echtscheiding.

Mandela huwde in 1958 voor de tweede keer met Nomzamo Winifred Madikizela (Winnie Mandela), een strijdbare mensenrechtenactiviste. Uit dit huwelijk werden twee dochters geboren: Zenani en Zindziswa. Na Mandela’s vrijlating in 1990 volgde al snel een reeks onthullingen over Winnies rol en die van haar privéknokploeg met de naam ‘Mandela United Football Club’, die opponenten zouden martelen en doden. Ook was zij in Soweto betrokken bij het ontvoeren en vermoorden van de 14-jarige tiener James Seipei, bekend geworden onder zijn schuilnaam Stompie Moeketsi. Sommige ANC-leiders drongen er bij Mandela op aan van haar te scheiden, maar hij besloot haar trouw te blijven, totdat ze door een rechtbank schuldig worden verklaard. Na andere onthullingen over een vermeende buitenechtelijke relatie verliet Mandela haar in 1992. De echtscheiding werd in 1996 wettelijk bekrachtigd.

Met zijn derde echtgenote Graça Machel, trouwde Mandela op zijn tachtigste verjaardag. Zij was tevens de achtentwintig jaren jongere weduwe van de voormalige president van Mozambique, Samora Machel (1933-1986). Op 6 januari 2005 maakte Mandela bekend dat zijn zoon Makgatho overleden was aan aids. Enkele uren na Makgatho’s overlijden, belegde Mandela een persconferentie om het nieuws wereldkundig te maken en aan te dringen op meer openheid over aids.

Gezondheid

Mandela liep door een tbs-besmetting longschade op tijdens zijn gevangenschap op Robbeneiland. Zijn gezondheid bleef broos. In 2012 werd hij tweeënhalve week opgenomen in het ziekenhuis. Eind maart 2013 werd hij tien dagen opgenomen in het ziekenhuis. Een maand later kreeg hij bezoek van bekende politici, waaronder de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma. Een zichtbaar verzwakte Mandela leek niet te beseffen wat hem overkwam. Dit leidde tot een storm van protest van de Zuid-Afrikaanse bevolking, die vonden dat er misbruik gemaakt werd van de politieke status van Mandela. Begin juni 2013 werd hij opnieuw opgenomen met ‘ernstige’ longproblemen. Op 23 juni 2013 liet president Zuma weten dat Mandela’s toestand kritiek was. Mandela verliet het ziekenhuis desondanks op 1 september 2013.

Overlijden

Op 5 december maakte president Zuma tijdens een persconferentie bekend dat Mandela op 95-jarige leeftijd was overleden in zijn woning. In Zuid-Afrika werd een periode van nationale rouw afgekondigd. Zondag 8 december werd uitgeroepen tot een landelijke ‘dag van gebed en bezinning’ en op 10 december was er een massale herdenkingsbijeenkomst in Soccer City bij Soweto. Mandela werd op 15 december in Qunu begraven. Zuma sprak over Mandela: ‘’Waar we zijn in het land, waar we ook zijn in de wereld, laat ons door zijn visie weer beseffen dat we willen leven in een maatschappij waar niemand wordt uitgebuit, onderdrukt of onteigend wordt door een ander.’’ De komende decennia zal Nelson Mandela nog steeds een bron van inspiratie zijn voor burgerrechtenactivisten wereldwijd.

Mandela Day

Mandela’s verjaardag (18 juni) werd in 2009 uitgeroepen als Mandela Day, een internationale dag om wereldwijde vrede te bevorderen en de erfenis van de Zuid-Afrikaanse leider te vieren. Volgens het Nelson Mandela Centre of Memory,  is het jaarlijkse evenement bedoeld om de burgers over de hele wereld aan te moedigen om iets terug te geven voor wat Mandela heeft gedaan. Een verklaring op de Nelson Mandela Centre of Memory-website luidt: ‘’De heer Mandela gaf 67 jaar van zijn leven om te vechten voor de rechten van de mensheid. Het enige wat we willen vragen is of iedereen 67 minuten van hun tijd op een manier besteedt zoals Mandela dat deed, of het nu de ondersteuning van het door u gekozen goede doel is, of het dienen van uw lokale gemeenschap.’’

» Kijk hier door wie wij ons laten inspireren

Reacties

Onze keurmerken 

Werkgever en interesse?

Vul in, Dan bellen we u terug